तनहुँको चुनावी रन्कोः परीक्षणमा दल र पात्र

दमौली/लोकतन्त्रको सबैभन्दा सुन्दर पक्ष भनेकै आवधिक निर्वाचन र त्यसमा जनताले गर्ने विवेकपूर्ण निर्णय
हो । आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनका लागि तनहुँका दुई निर्वाचन क्षेत्रमा भएको उम्मेदवारी दर्ताले जिल्लाको राजनीतिक भविष्य मात्र होइन, राष्ट्रिय राजनीतिको दिशालाई समेत संकेत गरेको छ । उम्मेदवारहरूको नामावली र उनीहरूको पृष्ठभूमि हेर्दा यसपटक तनहुँमा ’परम्परागत विरासत’ र ‘वैकल्पिक ऊर्जा’ बीचको रोचक घर्षण हुने देखिन्छ ।
निर्वाचन क्षेत्र नं. १ मा देखिएको १६ जनाको उम्मेदवारीले यो क्षेत्रलाई राजनीतिक प्रयोगशालाको रूपमा उभ्याएको
छ । यहाँ स्थापित पुराना दलहरू नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले र नेपाल कम्यूनिष्ट पार्टीका विरुद्धमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) र स्वतन्त्र उम्मेदवारहरूको सशक्त उपस्थितिले मतदातालाई विकल्पको फराकिलो मैदान दिएको छ । विशेष गरी युवा उम्मेदवार र बौद्धिक व्यक्तित्वहरूको प्रवेशले यस क्षेत्रको चुनावी बहसलाई केवल ‘भोट’ मा मात्र सीमित नगरी ‘एजेन्डा’ केन्द्रित बनाउने अपेक्षा गर्न सकिन्छ ।
क्षेत्र नं. १ को तुलनामा क्षेत्र नं. २ को चित्र केही फरक छ। यहाँ स्वतन्त्र उम्मेदवारी शून्य हुनुले यो क्षेत्र अझै पनि दलीय संगठन र राजनीतिक विचारकै आधारमा सञ्चालित रहेको पुष्टि गर्छ। नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमाले जस्ता ठूला दलहरू बीचको मुख्य प्रतिस्पर्धा हुने अनुमान गरिए पनि साना दलहरूको उपस्थिति निर्णायक हुन सक्छ । यहाँको प्रतिस्पर्धाले कुन दलको सांगठनिक जग कति बलियो छ भन्ने कुराको फैसला गर्नेछ । यस पटकको उम्मेदवारीमा देखिएको अर्को सकारात्मक पक्ष भनेको समावेशिता र पुस्तान्तरणको सङ्गम हो । २८ वर्षीया सुष्मा आलेदेखि ७१ वर्षीय लेखनाथ खनालसम्मको उपस्थिति हुनुले राजनीतिमा युवाको जोस र पुरानाको अनुभव दुवैको आवश्यकतालाई बोध गराउँछ । साथै, महिला उम्मेदवारहरूको सक्रियताले नेपाली राजनीतिमा महिला नेतृत्व केवल ‘कोटा’ मा मात्र सीमित नभई ‘प्रतिस्पर्धा’ मा पनि अब्बल छ भन्ने सन्देश दिएको छ ।
उम्मेदवारहरूले मनोनयन त दर्ता गरे, तर अबको मुख्य चुनौती मतदाताको मन जित्नु हो। साना दल र स्वतन्त्र उम्मेदवारहरूले ठूला दलका लागि ‘खतराको घण्टी’ बजाइरहेका बेला, स्थापित दलहरूले आफ्ना कमजोरी सुधार्ने कि पुरानै ढर्रामा चल्ने भन्ने निर्णय गर्ने समय आएको छ । तनहुँका सचेत मतदाताले केवल आश्वासनका भरमा नभई, उम्मेदवारको योग्यता, निष्ठा र भिजनका आधारमा आफ्नो अमूल्य मत प्रयोग गर्नेछन् भन्ने विश्वास गर्न सकिन्छ ।