सम्पादकीय
हरेक वर्षको १ डिसेम्वरलाई विश्व एड्स दिवसका रुपमा मनाउने क्रम चलेको आज ३४ बर्ष पुगेछ । यस बर्ष 'End inequalities, End Aids' अर्थात ‘असमानता हटाउँ, एड्स भगाआ’ैं भन्ने मूल सन्देशको प्रवाह गर्दै विश्व एड्स दिवस नेपालमा पनि मनाइयो ।
मूलतः एड्स नियन्त्रण गर्न अर्थात एड्स भगाउन, निर्मूल पार्न सचेतनामूलक उचित शिक्षाको खाँचो छ । साथसाथै संक्रमितहरुलाई सहज सामाजिक जीवन यापनको सुनिश्चिता पनि त्यतिकै खाँचो छ । हाम्रो समाज र राज्यले आफ्नो कर्तव्य वा जिम्मेवारी इमानदारीपूर्वक निर्वाह गर्न सक्दाको क्षणमा निश्चित रुपमा संक्रमितहरुले संक्रमणसंग लड्ने आत्मबल आर्जन गर्न सक्दछन् । गरेको औषधीले यथासमयमा राम्रो काम गर्न सक्दछ ।
नेपाल सरकारले राष्ट्रिय एड्स तथा यौन रोग नियन्त्रण केन्द्रको स्थापना गरेर आफ्नो कर्तव्य तथा जिम्मेवारी त देखाएको छ । साथसाथै एड्सको निःशुल्क औषधी सेवन गर्न प्रबन्ध पनि मिलाएको छ । हरेक मानिसको अतिआवश्यकता भित्र पर्ने शारीरिक सम्पर्कलाई सुरक्षित बनाउन सरकारी अस्तपताल तथा स्वास्थ्य केन्द्रहरुबाट निःशुल्क कण्डमको वितरणको व्यवस्था पनि मिलाएको छ । त्यसको दुरुपयोग हुन नपाओस् भन्ने तर्फ राज्यले जिम्मेवारी प्रदान गरेका सम्बद्ध कर्मचारीहरु इमानदार बन्नु पर्दछ । आवश्यकता भएकालाई उपलब्ध गराउने, दुरुपयोग हुनबाट बचाउने उनिहरुको दायित्व हो ।
हाम्रो समाज एड्सको संक्रमण कसरी फैलिएको छ भन्ने तर्फ पनि सजग हुन सक्नु पर्दछ । विशेष गरी वैदेशिक रोजगारीमा गएका कामदारहरुले आफ्नो शारीरिक आवश्यकतापूर्ति असुरक्षित रुपमा गर्दा यो संक्रमण उसको परिवारसम्म आईपुग्ने तर्फ स्वयम् र सम्बद्ध समूह सजग हुनु पर्दछ । साथसाथै सामाजिक अनुशासनको सीमा नाघेर परस्त्रिसंगको सम्पर्कमा पुग्नेहरुले पनि यो संक्रमण बढाई रहेका छन् । नसाको दुव्र्यसनिमा फँसेकाहरुले प्रयोग गर्ने निर्मलीकरण नगरेका सूईले पनि यो संक्रमणलाई हाम्रो परिवारमा भित्र्याई रहेको छ भन्ने कुरा हरेक दूव्र्यशनिको लतमा फसेका र उनिहरु सम्बद्ध सदस्यले बुझ्नु जरुरी छ । व्यवसायीक यौनकर्मिहरुको असुरक्षित यौन सम्पर्कले पनि यो संक्रमणलाई फैलाई रहेको हुन्छ ।
हाम्रो घरपरिवारमा एड्स भित्रिने यी चरणहरुप्रति हामी चनाखो हुँदै अब प्रण गरौं हामीले थ्रि जिरोको अवधारणालाई साकार पारौं । त्यसको अर्थ हो संक्रमित मृत्यूदर, संक्रमणदर र भेदभावको दरलाई शून्यकरण गर्ने । विश्व एड्स दिवसका क्रममा व्यक्ति, समुदाय र सरकारलाई ३४औं विश्व एड्स दिवसले यही मार्गमा प्रेरित गर्न सकोस्– शुभकामना ।